OPINIE festivaltarieven

Waarom wordt van artiesten verwacht dat ze niet mee evolueren met de markt?

07-08-16, 19.53u - Tom Kestens


'Festivals boos om opslag Sabam', 'Festivals moeten fors meer betalen aan Sabam', 'Het moet wel nog mogelijk zijn om festivals te organiseren' en vooral: 'Ze willen de kip met de gouden eieren slachten'. De FMiV (Federatie Muziekfestivals in Vlaanderen) trok wel erg fel van leer tegen Sabam dit weekend. De toon was alarmerend. Aanleiding was een aanpassing van het specifieke festivaltarief dat Sabam hanteert voor de auteursrechterlijke vergoeding.


Als Voorzitter van GALM (Genootschap Artiesten Lichte Muziek) moest ik even slikken bij al de onheilstijdingen over de toekomst van festivals in ons land. Ik vroeg me af of wij, als spreekbuis voor artiesten in de lichte muziek, iets over het hoofd gezien hadden...? Want de lezer van dit stuk weet maar best dat auteurs en componisten heuse vennoten zijn bij Sabam, en dus mee aan het roer zitten. We zijn een kritische interne stem maar geloven wel sterk in de spirit van het collectief beheer. De festivaltarieven die gehanteerd worden hebben wij ook mee onderhandeld. Dus, als festivals boos zijn op Sabam, zijn ze in principe ook boos op ons.


Bon, ter zake. Even inzoomen op die festivaltarieven. Waarvoor betalen de festivals die eigenlijk? Want "de festivals betalen de bands toch al?". Het is eigenlijk best eenvoudig. De festivals betalen een vergoeding voor de componisten en tekstschrijvers van de songs die uitgevoerd worden op de festivals. Dat zijn niet noodzakelijk de mensen die je op het podium ziet. Je hebt dus enerzijds de vergoeding voor de uitvoering door de band en hun technische ploeg (de festivalfee) en anderzijds de vergoeding voor de compositie (de zogenaamde auteursrechtelijke vergoeding). Er zijn mensen die vinden dat die vergoeding zelfs geen bestaansrecht heeft, en auteurs/componisten van de hemelse dauw zouden moeten leven, maar dat is een ander debat. In elk geval vallen de uitvoerders lang niet altijd samen met de auteurs van de uitgevoerde songs, vandaar de onderscheiden vergoedingspistes.


Nog iets over onze festivaltarieven; die zijn sowieso uniek in Europa. In andere landen hanteren beheersorganisaties één tarief voor álle organisatoren. Fuiven, zalen, en festivals krijgen daar eenzelfde basistarief aangerekend. Maar hier in België koesteren we de festivalcultuur en is daarom een sectorale regeling ontwikkeld. Dat op zich bewijst eigenlijk al de goede intenties vanwege auteurs en componisten, als die al in twijfel moesten worden getrokken.


En dan nu de kern van de zaak. De festivaltarieven worden meestal berekend op de omzet, toch wanneer een festival betalend is, en de omzet groter is dan het artistieke budget. Voor de andere festivals wordt het tarief berekend op hun artistieke budget (de gages, kosten voor licht en geluid). 


Zeer belangrijk: de tarieven worden degressief toegepast, zoals dat heet. Hoe groter het festival, hoe lager de procentuele bijdrage dus. Dat doen we zo omdat we weten dat de kosten voor een groot festival hoger oplopen. Zeker nu de veiligheidsreglementering zwaar verstrengd is, de gemeentetaksen overal zijn gestegen en de fees voor grote sterren vaak uit de pan swingen. In Duitsland gebeurt ondanks die realiteit nochtans het omgekeerde. Daar betalen de grootste festivals de hoogste auteursrechterlijke vergoeding: 7 procent op de omzet. Dat gaan wij dus niet doen. In ons land blijft de degressieve regeling bestaan. Zo betalen de grootste festivals vanaf volgend jaar maximaal 3,25 procent in plaats van 2,5 procent. Kleinere festivals zullen maximaal 6 procent betalen, zoals vroeger.

SHARE 'Een faire vergoeding voor auteurs en componisten. We vragen niet meer, maar ook niet minder'

Dat schept meteen de nodige duidelijkheid in dit debat. Het wil zeggen dat zo'n 75 procent van de festivals die nieuwe tarifering (die ingaat vanaf 2017) niet zal voelen wegens klein of middelgroot. 15 procent zal dat iets meer voelen, 10 procent (de allergrootsten) het meest. Het gaat dus niet over 'de festivals', zoals overal geschreven stond, maar over de 10 procent grootsten. 

Dat zij vandaag klagen dat Sabam onredelijk is, is niet verwonderlijk. Ze waren een lager tarief gewend. Maar de festivalganger heeft wel het recht om te weten dat we met deze regeling nog niet aan het Europese gemiddelde komen. En de impact op ticketprijzen mag nooit enorm zijn. Als de festivals dit willen doorrekenen aan de festivalganger, mag het over maximum 1 euro op een ticket van 100 euro gaan. 

Is dat drastisch? Ik vraag me af: als de prijs van het bier stijgt, wat om de zoveel jaar weer gebeurt, roepen wij dan moord en brand? Nee, we vinden dat normaal. En die stijging geldt dan meteen voor alle horeca, niet eens alleen voor de grootste café's. Het is een beetje kenmerkend dat van artiesten wordt verwacht dat ze niet mee mogen evolueren met de markt. Als wij vragen wat anderen vragen, krijgen wij al snel de wind van voor.

Is er dan niks aan te merken op de nieuwe Sabam regeling? Toch wel. Er kan bijvoorbeeld nog verbetering komen in de definiëring van het bovenvermelde artistieke budget, me dunkt. Waarom is dat belangrijk? Omdat ze de basis legt voor een auteursrechterlijke inning op maat. En dat budget voor niet betalende festivals de basis van hun werking is. Bovenal moet het ieders zorg zijn dat de kleine en middelgrote Belgische festivals de kans krijgen om te blijven bloeien en liefst groeien, in functie van een sterk en divers festivallandschap. Daar ligt dus werk op de plank, voor alle partijen. Maar ook dat is tot nader order geen reden om een faire vergoeding voor auteurs en componisten als de doodsteek voor de festivals te gaan beschouwen.

En moet die inning nog efficiënter? Ja, dat vinden wij. En het kán. De fingerprint technologie (waarmee de identiteit van een song wordt getraceerd) bestaat. Waar wachten de grootste festivals op om die optimaal te integreren? Hier is meteen een voorstel: als vennoten van Sabam verklaren wij ons bereid om die investering mee te dragen. Zo zijn we er allemaal (organisator, muzikant, festivalbezoeker) 100 procent zeker van dat onze beheersvennootschap alleen komt innen voor het repertoire dat op het festival gespeeld wordt. En worden alle grijze zones vermeden.

Een faire vergoeding voor auteurs en componisten. Daar is het ons altijd om te doen geweest. Niet meer, maar ook niet minder.


6 keer bekeken
GALM vzw

Wil je meer info over ons, stuur dan gerust een mail. 

E-mail: info@galm.be

Telefoon: +32 486 224 828

Adres: Doornenstraat 6, 2800 Mechelen

© 2019 by GALM vzw. Proudly created by musicians |  Terms of Use  |   Privacy Policy